Van Oxford naar Madame Blogary … De merkwaardige kunst van zelf nadenken
Bijgewerkt op: 2 nov
Eeuwige leerling van het leven
Er was eens een meisje dat naar Oxford ging om Filosofie en Frans te studeren. Een trimester later had ik mijn koffers gepakt voor een nieuw avontuur. Edinburgh volgde, daarna Parijs en de Sorbonne, met een paar diploma's en carrière-omwegen als toegift. Geboren in Spanje en grotendeels opgegroeid in Duitsland zag ik blijkbaar geen enkele reden om op één plek te blijven. Mijn vrolijke "Ach, waarom ook niet? Laten we gewoon de trein nemen!"-aanpak van grote levensbeslissingen bezorgde mijn moeder bijna een hartaanval en leverde me van mijn broer geregeld oogrollen en opgetrokken wenkbrauwen op. Vooruitplannen was duidelijk nooit mijn sterkste kant.
Een keuze maken trouwens ook niet.
Maar misschien trok juist dat me aanvankelijk naar de filosofie: het heerlijke besef dat zelfs de grootste denkers al eeuwenlang over bijna alles van mening verschillen. Wat is waarheid? Wat is werkelijkheid? Wat maakt een goed leven? En waarom staan wij mensen erop alles zo spectaculair te verbouwen tot ingewikkeld?
Opgroeien tussen talen en culturen droeg zeker bij aan de verwarring. Wat op de ene plek doodnormaal was, kon elders ronduit raar zijn. Zelfs René Magrittes beroemde pijp die geen pijp is, liet me tamelijk koud. Was alles per slot van rekening niet een kwestie van perspectief? Helaas is de enige zekerheid die ik ooit heb vastgehouden dat er geen zekerheid is.
Geen bijzonder geruststellende conclusie, maar wel een die veel ruimte laat voor nieuwsgierigheid. Kunst, literatuur, filosofie en psychologie hebben me op al mijn omzwervingen, privé en beroepsmatig, gezelschap gehouden. Niet omdat ze definitieve antwoorden gaven, maar omdat ze steeds nieuwe vragen openen. En hoe meer ik over menselijk gedrag leer, hoe meer het me treft hoe glorieus tegenstrijdig we allemaal zijn.
We verlangen naar vrijheid maar klampen ons vast aan vertrouwde routines. We zijn trots op onze rationaliteit en beslissen vanuit emotie. We vieren individualiteit en besteden verbazingwekkend veel energie aan piekeren over wat de anderen denken.
En ja, ik ben daar net zo schuldig aan als de volgende.
Misschien heb ik daarom altijd een zwak gehad voor mensen die het intellectuele meubilair verschuiven. Een beetje intellectueel ongemak kan heerlijk verfrissend zijn, zeker wanneer het onze dierbaarste overtuigingen uitdaagt.
Waarom houden we vast aan ideeën lang nadat ze geen steek meer houden? Waarom zijn de blinde vlekken van anderen zoveel makkelijker te zien dan die van onszelf? En hoe hebben we een wereld gecreëerd die overloopt van informatie maar gevaarlijk weinig zelfstandig denken en echte kritische analyse kent? Zoveel gekibbel, zo weinig energie voor constructieve samenwerking.
Tussen politiek, sociale media, kunstmatige intelligentie en onze collectieve honger naar instantmeningen is er voor die nieuwsgierige kat op de vensterbank beslist geen gebrek aan materiaal.
Waarmee ik bij Madame Blogary uitkom.
Als speelse knipoog naar Gustave Flauberts Madame Bovary: Provinciale zeden verkennen mijn eigen Stedelijke zeden de merkwaardige tegenstrijdigheden van het hedendaagse leven, via filosofie, psychologie, kunst, politiek, persoonlijke ervaring en af en toe een oneerbiedige observatie.
Geen strak leerplan, geen ideologische marsorders en zeker geen pretentie alle antwoorden te hebben. Of eigenlijk helemaal geen.
Alleen een nieuwsgierige geest, een overactieve fantasie en de bereidheid bijna alles in twijfel te trekken en te herzien, ook mijn eigen overtuigingen. En als mijn kronkelende intellectuele uitstapjes een paar neuronen kunnen prikkelen, onverwachte verbanden kunnen leggen of jou tot wat eigen creatief denken kunnen inspireren, des te beter.
Welkom bij Madame Blogary.
Stedelijke zeden. Weerbarstige gedachten.

Opmerkingen