top of page

Madame Blogary: verbonden, maar comfortabel op afstand

Madame Blogary
31 okt
5 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 2 nov

Met excuses aan Gustave Flaubert, auteur van Madame Bovary: Provinciale zeden (Madame Bovary: Mœurs de province, 1857), dat in 1886 voor het eerst in het Engels werd vertaald door Eleanor Marx.


Madame Blogary: Stedelijke zeden (2026)

Voordat Madame Blogary een bebrilde vrouw werd die aan een Parijs caféterras achter haar laptop hangt, of, realistischer, in pyjama thuis op de bank ligt, had de naam al een eerder digitaal leven.


Rond 2009 richtte Florin Cojocariu Madame Blogary op, een Roemeense politieke blog en een samengesteld platform voor politiek conservatieve schrijvers. Het ontstond in een tijd waarin onafhankelijke bloggers invloedrijke online gemeenschappen begonnen te vormen, ergens tussen persoonlijk commentaar en georganiseerd digitaal publiceren.


De oorspronkelijke Madame Blogary lijkt verstomd, en liet haar naam achter als een cafétafeltje dat de vorige gast heeft verlaten. Natuurlijk kon ik het niet laten er te gaan zitten.


En zo zit ik hier: zelfverklaard dromer en denker, af en toe schrijver en vertaler, mijn laptop openklappend in Parijs en jou uitnodigend een stoel bij te trekken.

Waar kun je de merkwaardige gewoonten van de moderne mens trouwens beter gadeslaan dan vanachter een scherm, bij voorkeur met een behoorlijke kop koffie?


Van provinciale verlangens naar digitale dromen

Toen Gustave Flaubert in 1856 Madame Bovary als feuilleton in de Revue de Paris publiceerde, ontleedde hij de verlangens, fantasieën, frustraties en teleurstellingen van het provinciale burgerleven met bijna chirurgische precisie. Ondertussen boden de cafés en boulevards van Parijs hun eigen schouwspel van eerzucht, ijdelheid, roddel en verlangen.


Anderhalve eeuw later is het podium groter geworden dan Flaubert zich ooit had kunnen voorstellen. Onze fantasieën hoeven niet langer binnen boeken, salons of cafégesprekken te blijven. We dragen ze rond in onze broekzak.


Emma Bovary zocht ontsnapping in romantische romans. Jij en ik hebben het internet.

We scrollen langs smetteloze interieurs, zorgvuldig gekozen reizen, benijdenswaardige carrières, vurige liefdesverklaringen, politieke verontwaardiging, wellnessroutines en levens die een samenhang lijken te bezitten die het onze mist. Via datzelfde glazen schermpje zoeken we kennis, erkenning, intimiteit, vermaak, afleiding en soms een uitweg uit de levens die we eigenlijk horen te leiden.


Het digitale tijdperk beloofde verbinding, en op veel vlakken heeft het die geleverd. We kunnen binnen enkele seconden iemand aan de andere kant van de wereld spreken. We kunnen bijna alles leren zonder het huis uit te gaan. We hebben toegang tot meer kennis, kunst, commentaar en menselijke ervaring dan welke generatie voor ons ook.


En toch: hoe dieper je in die verbonden wereld afdaalt, hoe makkelijker het wordt je los te voelen van de fysieke, nietwaar? We ruilen gesprekken in voor reacties, stille momenten voor meldingen en echte nieuwsgierigheid voor nog een rondje scrollen. Met een groot deel van de verzamelde kennis van de mensheid binnen handbereik slagen we er toch in tien prima minuten te besteden aan een kat die ruzie maakt met een komkommer.


Een prestatie, als je er even over nadenkt.


De troost van een scherm

Emma Bovary's tragedie lag deels in haar onvermogen de intensiteit van haar verbeelde leven te verzoenen met de beperkingen van het leven dat ze leefde. Misschien herken je een variant van die spanning. Ik in elk geval wel.


Het internet kan de werkelijkheid vergroten, maar ook de plek worden waar de werkelijkheid wordt uitgesteld. Voor mij is het momenteel zowel brug als schild.


Ik geniet van de gezelligheid en veiligheid van zelfgekozen isolatie, aanzienlijk meer dan goed voor me is. De online wereld laat me contact met je maken door mijn gedachten bloot te leggen en je tegelijk geruststellend ver weg te houden. Ik kan iets oprechts laten zien zonder de controle over de afstand tussen ons uit handen te geven.

Het is intimiteit met een uitknop. Een beetje als zwembandjes in het zwembad van menselijke relaties. Ik kan spetteren, me in dieper water wagen en toch redelijk zeker zijn dat ik niet zink.


Een psycholoog heeft er vast een geleerder woord voor. Ik noem het intimiteit met beschermende verpakking. Ik klap mijn laptop open als ik nieuwsgierig, sociaal, mededeelzaam of dapper ben, en klap hem dicht als ik mijn grens bereikt heb.

Voorlopig is het internet zowel toevluchtsoord als kruk. Of het me helpt mijn evenwicht te hervinden of me aanmoedigt lekker te blijven zitten, blijft een open vraag.


Toch is het heerlijk bevrijdend om zelf te bepalen wanneer ik zichtbaar ben, hoeveel ik prijsgeef en wanneer ik weer verdwijn. Je weet niet of ik schrijf in een zijden kamerjas, in de pyjama van gisteren of omringd door de resten van een spectaculair onproductieve dag. En ik heb geen idee waar jij bent terwijl je dit leest.


Misschien aan een bureau, in de trein, in bed of in een vergadering waar je doet alsof je naar iemand anders luistert. Dat kleine mysterie voelt vreemd gezellig.


Natuurlijk is er ook een kwetsbaardere kant. Echte relaties zijn onvoorspelbaar, en ik heb meer dan mijn deel aan plotselinge afwijzing en verlating meegemaakt. Een scherm kan niemand tegenhouden te verdwijnen, maar het geeft me iets meer controle over hoe bloot ik me voel.


Die beschermende afstand heeft zijn charme. Misschien wel iets te veel.


Mezelf horen denken

Toch schept schrijven hier ook een vorm van emotionele en intellectuele intimiteit die enorm veel voor me betekent: intimiteit met mezelf. Door mijn gedachten op te schrijven, hoor ik ze.


Dat klinkt misschien vreemd, maar voor mij is het een kleine overwinning. Ik leg eindelijk een innerlijke verbindingslijn aan die ik nooit goed heb leren onderhouden. Nu ik erover nadenk, was die lijn misschien nooit aangesloten.


Jarenlang had ik het te druk met rennen, de eindjes aan elkaar knopen, aan verwachtingen voldoen en voor ieders behoeften zorgen om aandacht te hebben voor mijn eigen innerlijke gesprekken. Ik vermoed dat ik daarin niet alleen ben. Komt het je bekend voor?


Schrijven is een manier geworden om me met mezelf te herverbinden, gedachte voor gedachte. En of iemand deze woorden nu leest of niet, er is al iets verschoven. Gedachten in woorden vatten geeft ze ruimte om te ademen. Daar zit een onverwachte vrijheid in, en ik vind dat heerlijk versterkend.


Dus hallelujah voor het Tijdperk van Mopperen en Tieren! Bij al zijn lawaai, ijdelheid en spectaculaire onzin heeft het internet talloze mensen een stem gegeven, ook degenen onder ons die het soms makkelijker vinden te spreken vanachter een gesloten deur.


Het tijdperk van totale verbondenheid en spectaculaire ontkoppeling

Er zit een vreemde, stille magie in eenzaamheid, vooral voor een introverte, gevoelige schrijver en vertaler die best graag haar eigen gezelschap heeft. Een gesloten deur hoeft geen gesloten geest te betekenen. Soms is het precies wat de geest laat dwalen.


En misschien leer ik dat wel waarderen: de mogelijkheid om alleen te zijn zonder volledig onbereikbaar te zijn, om iets betekenisvols te delen zonder mezelf helemaal te hoeven etaleren.


Zoals Emma zich terugtrok in haar boeken uit een wereld die ze teleurstellend vond, kunnen wij ons terugtrekken in onze digitale werelden. Maar het web is responsiever dan een roman. Het geeft antwoord. Het applaudisseert, twist, negeert, verleidt, leidt af, troost en kwetst af en toe.


Misschien is dat de grote paradox van ons digitale tijdperk. We kunnen meer verbonden zijn dan ooit en ons toch diep alleen voelen. We kunnen de wereld ontdekken zonder naar buiten te stappen, ons uitdrukken zonder helemaal gezien te worden en echt gezelschap vinden op plekken die ons soms de mensen vlak achter onze deur doen vergeten.


En zo neemt Madame Blogary plaats aan haar cafétafeltje, bril op de neus, laptop open, klaar om te observeren, te bevragen, af en toe te foeteren en zin te geven aan de merkwaardige wereld waarin we leven.


Trek gerust een stoel bij. Ik beloof niet te vragen wat je aanhebt.

Recente blogposts

Alles weergeven
Langzaam ... maar zeker?

Een bespiegelend onderzoek naar slow living en moderne creatieve eenzaamheid. Hoe stille rituelen mijn persoonlijke proza vormgeven.

 
 
 

Opmerkingen


bottom of page